به گزارش عیار معدن، طی یک دهه گذشته، تقاضای صنعتی نقره از حدود ۴۹۱ میلیون اونس در سال ۲۰۱۶ به بیش از ۶۸۰ میلیون اونس در سال ۲۰۲۴ افزایش یافت؛ رشدی که عمدتا ناشی از توسعه تولید پنلهای خورشیدی، توسعه فرایند الکتریکیسازی و پیشرفت صنایع الکترونیک بوده است. بر همین اساس، نقره دیگر صرفا یک ماده اولیه صنعتی نیست بلکه نقشی تعیینکننده در مسیر تحول فناوریهای نوین ایفا میکند.
افزایش تمرکز زنجیرههای تامین و واحدهای تولیدی بر تضمین دسترسی پایدار و قابل اتکا به نقره بیانگر آن است که این فلز نقشی ساختاری و بنیادین در توسعه و عملکرد فناوریهای مدرن ایفا میکند. در سال ۲۰۲۵، تعمیق این وابستگی موجب شد محدودیتهای دسترسی به بازار نقره پررنگتر شود؛ روندی که در آن ظرفیت عرضه نتوانست به طور کامل همگام با شتاب فزاینده تقاضای صنعتی حرکت کند. پیامد این وضعیت، تغییر تدریجی جایگاه نقره در سبدهای سرمایهگذاران بوده است.
این تحول بدان معناست که نقره به تدریج از جایگاه یک دارایی صرفا چرخهای فاصله گرفته و در کنار طلا قرار میگیرد تا همزمان امکان بهرهمندی از رشد واقعی اقتصاد و برخورداری از ثبات در دورههای عدم قطعیت را فراهم کند. در نتیجه این تحولات، نقره به فلزی تبدیل شده است که نهتنها بر سرعت گذار به انرژیهای تجدیدپذیر اثر میگذارد بلکه نقش معناداری در شکلدهی به جریانهای سرمایهگذاری در بلندمدت نیز ایفا میکند.
شتابگیری توسعه انرژی خورشیدی؛ موتور اصلی تقاضای نقره
بخش انرژی خورشیدی، روشنترین نشانه دگرگونی در الگوی تقاضای نقره به شمار میرود. براساس آمار، همزمان با گسترش ظرفیت انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۵، مصرف نقره نیز افزایش یافته است زیرا در مقیاسهای بزرگ، بهرهوری و قابلیت اطمینان بیش از کاهش حداقلی مصرف مواد اولیه اهمیت پیدا میکند.
در عمل، طراحیهای نوین پنلهای خورشیدی برای تضمین خروجی پایدار و قابل اتکا در مقیاسهای انبوه، همچنان توجه قابلتوجهی به نقره دارند. تجربه تولیدکنندگان در فاز صنعتی حاکی از آن است که در پروژههای بزرگ، فرایند انتخاب مواد اولیه به سرعت تثبیت شده است و گزینههایی در اولویت قرار داشته که بهرهوری و قابلیت اطمینان خود را در شرایط واقعی و عملیاتی نشان دادهاند.از این رو به نظر میرسد با ادامه رشد ظرفیت انرژی خورشیدی تا سال ۲۰۲۶، تقاضای نقره از این بخش به صورت تدریجی اما پایدار افزایش پیدا کند که نشان از اهمیت این فلز در آینده انرژیهای پاک دارد.
انقلاب خودروهای الکتریکی و باتریها
با بلوغ پلتفرم خودروهای الکتریکی، سهم سامانههای الکترونیکی در این خودروها به طور چشمگیری افزایش یافته و این تغییر، اولویتهای مرتبط با انتخاب مواد اولیه را دگرگون کرده است. به دلیل رسانایی بالا و پایداری عملکرد نقره، جایگزینی این فلز در مصارفی که نیازمند عملکرد ثابت تحت شرایط عملیاتی سخت هستند، به طور قابلتوجهی دشوار و محدود است.
از سوی دیگر همزمان با افزایش ظرفیت تولید خودروسازان بزرگی مانند شرکت تسلا و «BYD»، تقاضای نقره نیز به طور آرام اما مستمر در دل سامانههای الکترونیکی این خودروها رشد میکند.نکته کلیدی آن است که این تقاضا به روندهای ساختاری مرتبط با فرایند الکتریکیسازی وابسته است و نه نوسانات کوتاهمدت بازار؛ امری که ماهیت بلندمدت و پایدار آن را تقویت میکند.
واقعیتهای محدودیت عرضه نقره
در سوی عرضه، واکنش بازار نقره نسبت به تحولات اخیر کندتر بوده است. تولید این فلز در معادن در مجموع روندی نسبتا ثابت داشته؛ در حالی که تقاضای آن پیوسته افزایش یافته است.کمبود سرمایهگذاری، طولانی بودن دورههای توسعه پروژهها و ریسکهای ژئوپلیتیکی، سرعت تطبیق عرضه نقره با رشد تقاضا را محدود کردهاند. این شکاف موجب کاهش ضریب اطمینان بازار نقره در سال ۲۰۲۵ شد و حساسیت قیمتها نسبت به تغییرات تقاضا افزایش یافت.بر همین اساس میتوان گفت که تداوم این شرایط در سال ۲۰۲۶ میتواند به نوسانات قیمتی بیشتری در بازار این فلز منجر شود.
همافزایی راهبردی نقره و طلا
در این شرایط، ترکیب سرمایهگذاری در نقره و طلا از دیدگاه راهبردی جذابیت بیشتری پیدا میکند زیرا نقره به عنوان نماد توسعه صنعتی و شتابدهنده گذار به انرژیهای تجدیدپذیر عمل کرده، در حالی که طلا بیشتر نقش ابزار پوششی در برابر عدم قطعیتها، انتظارات تورمی و تغییرات ریسک در بازار را ایفا میکند.
کنار هم قرار گرفتن این دو فلز، همزمان دو واقعیت اساسی اقتصاد جهانی، یکی رشد مبتنی بر توسعه زیرساختها و فرایند الکتریکیسازی و دیگری ضرورت حفظ ثبات در مواجهه با اصطکاکها و شوکهای اقتصادی را بازتاب میدهد.این رویکرد، امکان مشارکت متوازنتر در گذار به تجدیدپذیرها را در بلندمدت فراهم خواهد کرد و همزمان ریسک ناشی از نوسانات در کوتاهمدت را کاهش خواهد داد.
نقره، محرک فناوریهای نوظهور
فراتر از بخش انرژی خورشیدی و حملونقل الکتریکی، فناوریهای نوظهور نیز بر اهمیت نقره میافزایند. با توسعه زیرساختهای دیجیتال و افزایش بار عملکردی آنها، مواد اولیهای که توانایی تضمین قابلیت اتکا و بهرهوری را دارند، اهمیت فزایندهای پیدا میکنند.
شبکههای ارتباطی پیشرفته، پردازشهای دادهمحور و فناوریهای مرتبط با حوزه سلامت، هرچند در مقیاس جزئی اما نقش حیاتی خود را با وابستگی به نقره ایفا میکنند.مجموع این مصارف صنعتی، حجم تقاضای نقره را افزایش خواهند داد و تا سال ۲۰۲۶، به عنوان محرکهای تقویتی برای بازار عمل خواهند کرد.
نقره و تقویت تابآوری سرمایهگذاری
جهتگیریهای سیاسی نیز ازجمله عواملی است که به تقویت نقش نقره در بلندمدت کمک میکند. با تمرکز دولتها بر انرژی پاک و زنجیرههای تامین امنتر، توجه به مواد اولیهای که در کانون این روند گذار قرار دارند، افزایش یافته است.
به عنوان نمونه، چارچوبهای سیاستی و مقرراتی اتحادیه اروپا در حوزه مواد اولیه حیاتی، همراه با توسعه ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر در هند، به طور مستقیم بر نحوه برنامهریزی و ساختار تامین مالی پروژهها اثرگذار بوده و مسیر سرمایهگذاریها را شکل میدهند.
در همین راستا، اگرچه سیاستگذاریها به تنهایی موجب رشد تقاضای نقره در بازار نشده است اما به تثبیت آن کمک خواهد کرد. در این چارچوب، نقره به دلیل همراستایی با اهداف پایداری و اولویتهای زیرساختی، از تابآوری بیشتری در سبدهای سرمایهگذاران در بلندمدت برخوردار خواهد بود.
سرمایهگذاری هدفمند و پایدار
آنچه آینده فلز نقره را متمایز میسازد، افزایش آگاهی و هدفمندی در انتخاب مواد اولیه و تخصیص سرمایه است. با تداوم بالندگی بازارها و شتاب گرفتن روند گذار به انرژیهای تجدیدپذیر، رویکردهایی که هم پیشرفت و هم آمادگی را همزمان منعکس کنند، نقش مهمی در ایجاد مزیت رقابتی پایدار ایفا خواهند کرد.
به طور کلی، رویکرد دوفلزی، امکان ایجاد توازنی دقیق میان حمایت از توسعه زیرساختی بلندمدت و انعطافپذیری در برابر تغییر شرایط را فراهم میآورد. در این چارچوب، نقره در کنار طلا میتواند نقش ابزاری موثر برای مشارکت مطمئن و مدیریت ریسک در مسیر تحولات ساختاری اقتصاد جهانی تا سال ۲۰۲۶ و پس از آن زا ایفا کند./فلزات آنلاین