به گزارش عیار معدن، دولت قزاقستان با هدف تغییر ساختار اقتصادی از «خامفروشی» به سمت «تولید با ارزش افزوده بالا»، عملیات اکتشاف زمینشناسی و ژئوفیزیک را به شکلی بیسابقه گسترش داده است. این کشور با اختصاص بودجهای بالغ بر ۸۸ میلیون دلار برای بازه ۲۰۲۶-۲۰۲۸، قصد دارد با کاهش ریسکهای زمینشناسی، سرمایهگذاران بزرگ بینالمللی را برای استخراج و فرآوری فلزات استراتژیک جذب کند.
بر اساس گزارش وزارت صنعت و ساختوساز قزاقستان، انتظار میرود تا پایان سال جاری میلادی، عملیات اکتشاف در ۲.۲ میلیون کیلومتر مربع از اراضی این کشور پوشش داده شود. اولویت اصلی دولت، گذار از نقشهبرداریهای کلی (مقیاس ۱:۲۰۰,۰۰۰) به نقشهبرداریهای زمینشناسی بسیار دقیق (مقیاس ۱:۵۰,۰۰۰) موسوم به پروژه GS-50 است.در سال جاری، ۲۰ پروژه در قالب GS-50 برای شناسایی مناطق مستعد ذخایر طلا، مس، پلیمتالها، عناصر نادر خاکی، لیتیوم، تنگستن و سایر مواد معدنی استراتژیک کلید خورده است.
بودجه و زیرساختهای نوین اکتشافی
دولت قزاقستان مبلغ ۴۰.۷ میلیارد تنگه (معادل ۸۸ میلیون دلار) را برای بررسیهای زمینشناسی و اکتشافات لرزهنگاری در دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ اختصاص داده است. از این مبلغ، ۳۲.۷ میلیارد تنگه به پروژههای نقشهبرداری دقیق و ۸ میلیارد تنگه به اکتشافات لرزهنگاری اختصاص مییابد. این برنامه شامل استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته از جمله ژئوفیزیک هوایی، مطالعات آزمایشگاهی، تحلیلهای سنجش از دور و استفاده از هوش مصنوعی برای کاهش ابهامات زمینشناسی است.
از معدنکاری تا فرآوری؛ پایان عصر مواد خام
اولژاس بکتنوف، نخستوزیر قزاقستان، در کنگره معدن و متالورژی آستانه (AMM 2026) تاکید کرد که هدف استراتژیک کشور، فراتر رفتن از اقتصاد مبتنی بر مواد خام است. وی تصریح کرد که قزاقستان به دنبال توسعه فرآوری عمیق و تولید محصولات رقابتی با ارزش افزوده است.
در دو سال گذشته، تأسیسات متالورژی و معدنی با ارزش بیش از یک میلیارد دلار راهاندازی شدهاند که نشاندهنده تغییر مسیر به سمت صنایع پاییندستی است. دیوید فوگل، مقام ارشد وزارت بازرگانی ایالات متحده، در این زمینه معتقد است که نقشهبرداری دقیق، پیششرط جذب سرمایههای کلان است و هوش مصنوعی در حال متحول کردن این حوزه در قزاقستان است.
پروژه تنگستن؛ نمونهای برای تولید کامل زنجیره ارزش
پروژه “کاتپار شمالی” و “کایراکتی علیا” که با همکاری شرکت آمریکایی Cove Capital و شرکت دولتی Tau-Ken Samruk قزاقستان در حال اجراست، نمونه بارز این استراتژی جدید است. این پروژه شامل یک چرخه کامل تولید از استخراج تا فرآوری متالورژی است.سرمایهگذاری مورد نیاز برای این طرح ۱.۱ میلیارد دلار برآورد شده و هدف آن تولید سالانه حدود ۱۲ هزار تن تنگستن و تبدیل آن به محصولات با ارزشتری همچون پارا تنگستات آمونیوم (APT) است که در تولید پودرهای تنگستن و کاربید تنگستن کاربرد دارد.
جایگاه بینالمللی و چشمانداز آینده
در حالی که مقامات آمریکایی بر کاهش ریسک سرمایهگذاری از طریق دادههای زمینشناسی دقیق تاکید دارند، کشورهایی مانند عربستان سعودی نیز بر اهمیت زنجیرههای یکپارچه شامل استخراج، فرآوری و لجستیک در قزاقستان تمرکز کردهاند.موفقیت این استراتژی در نهایت نه بر اساس وسعت اراضی نقشهبرداری شده، بلکه بر اساس توانایی قزاقستان در تبدیل اکتشافات جدید به معادن فعال، واحدهای فرآوری و محصولات نهایی رقابتی در بازارهای جهانی سنجیده خواهد شد./معدن نیوز