به گزارش عیار معدن:
تحلیل روزانه جهانی مس – پنج شنبه 19 شهریور ۱۴۰۵
۱. بازار جهانی از نگاه خود فلز مس (قیمت، جریان فیزیکی و انبارها)
- سطح قیمتی و رفتار تکنیکال: مس در بورس فلزات لندن (LME) در محدوده بسیار تاریخی و کمسابقه ۱۴,۶۰۰ تا ۱۴,۸۵۰ دلار بر تن (معادل تقریبی ۶.۷۵ تا ۶.۸۵ دلار بر پوند در کامکس نیویورک) در حال نوسان است. این سطوح نتیجه شکستن سقفهای روانی در ماههای اخیر و تبدیل شدن مس به کانون اصلی سرمایهگذاری فلزات پایه است.
- وضعیت انبارها (Inventories): انبارهای LME پس از تجربه کف بحرانی حدود ۲۰۵ هزار تن در اواخر تابستان (با نسبت بالایی از کالاهای کنسلشده یا در نوبت خروج)، اکنون در محدوده ۲۳۶ تا ۲۳۸ هزار تن دستبهدست میشوند. هرچند مقداری موجودی در انبارهای چین و بورس شانگهای تجمیع شده، اما در مقیاس غرب و تقاضای فوری فیزیکی، بازار همچنان از نوعی فشردگی (Tightness) و پرمیومهای لحظهای بالا (Backwardation در قراردادهای نقدی نسبت به سهماهه) رنج میبرد.
- کشش تقاضا: برخلاف رکود نسبی در بخش مسکن سنتی چین، تقاضا از دو مجرای غیرقابل توقف هدایت میشود: توسعه شبکه برق، زیرساختهای هوش مصنوعی و دیتاسنترها، و زنجیره تولید و شارژ خودروهای برقی. چین واردات خود را در سطوح حمایتی بالا نگه داشته و همین امر مانع از هرگونه اصلاح عمیق قیمت کاتد شده است.
۲. بازار جهانی از نگاه معادن مس (عرضه، گلوگاهها و هزینهها)
- شوکهای سمت استخراج و کمبود خوراک: مهمترین پیشران ساختاری قیمت مس در سال ۲۰۲۶، بحران در بخش استخراج است. تعویق بازگشت کامل به مدار مگاپروژه گراسبرگ (Grasberg اندونزی) بهدلیل حوادث پیشین، همراه با محدودیتها و سختگیریهای کنگو (DRC) در صادرات کنسانتره خام و افت عیار در ذخایر قدیمی شیلی (مانند چالشهای التنiente)، باعث کسر بیش از چند صد هزار تن عرضه خالص معدنی شده است.
- بحران کارمزد ذوب (TC/RC): کمبود شدید کنسانتره مس در دنیا کارمزدهای تبدیل و ذوب (TC/RC) را به سطوح فوقالعاده پایین و حتی منفی کشانده است. این یعنی معادن مس بالاترین اهرم سودآوری را دارند و قدرت چانهزنی بهطور کامل از واحدهای ذوب (اسملترها) به سمت صاحبان معادن و واحدهای تولید کنسانتره و لیچینگ منتقل شده است؛ واحدهای ذوبی که معدن ملکی ندارند زیر فشار شدید حاشیه سود منفی قرار دارند.
- چشمانداز ساختاری معادن: نرخ افت عیار کانسنگ در دنیا به حدود ۰.۵ تا ۰.۷ درصد در ذخایر بزرگ پورفیری رسیده است. پروژههای جدید زمانبر، نیازمند سرمایهگذاری سنگین و درگیر مجوزهای زیستمحیطی سختگیرانهاند؛ این موضوع باعث شده است که حتی در صورت آرامش کوتاهمدت تقاضا، کف هزینه تولید در معادن جدید بالا بماند و از قیمتهای بالای ۱۰ هزار دلار دفاع کند.
۳. بازار ایران از نگاه خود فلز مس (بورس کالا، ارز و تقاضای داخلی)
- مکانیزم قیمتگذاری داخلی: قیمت مس در ایران حاصلضرب قیمت لحظهای LME در نرخ ارز تسعیر مبادلهای/توافقی با اعمال ضرایب رقابت بورس کالاست. با رسیدن مس جهانی به ترازهای بالای ۱۴ هزار دلار، قیمت پایه کاتد در بورس کالا در سطوح بالای ۲,۴۰۰,۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم تعریف شده است.
- تقاضای مصرفکننده داخلی: صنایعی مانند کابلسازی، ترانسفورماتورسازی و لوازم خانگی به دلیل رشد جهشی بهای تمامشده مس، دچار فشردگی نقدینگی و سرمایه در گردش شدهاند. بخش مهمی از رقابت در بورس کالا نه فقط مصرف صنعتی صرف، بلکه حفظ ارزش پول، پوشش ریسک ارزی و صادرات غیرمستقیم محصولات با ارزشافزوده است.
۴. بازار ایران از نگاه معادن مس و سهام معدنی (فملی و بخش خصوصی)
- وضعیت لیدر بازار (فملی): شرکت ملی صنایع مس ایران (فملی) در شرایط طلایی درآمدزایی دلاری قرار دارد. با توجه به صادرات کاتد و تهاتر ارزی، بازدهی سهام فملی و ارزش بازاری آن در بورس اوراق بهادار تهران به قلههای جدید رسیده است (قیمت سهم در کانال ۲,۵۰۰ ریال پس از افزایش سرمایههای متوالی و با تقاضای پرحجم حقوقی). سودآوری اسمی فملی به بالاترین رکوردها نزدیک شده اما چالش اصلی آن، تأمین پایدار انرژی (ناترازی برق در تابستان و گاز در زمستان) و هزینههای فزاینده ماشینآلات سنگین معدنی است.
- معادن کوچک و متوسط بخش خصوصی (اکتشاف، لیچینگ و فلوتاسیون):
- مس بالای ۱۴ هزار دلار، بسیاری از کانسارهای کمعیار (اکسیدی و سولفیدی با عیار ۰.۳ تا ۰.۶ درصد) در کمربندهای مسدار مرکزی و شرقی کشور (یزد، کرمان، کویر مرکزی و شرق) را از نظر اقتصادی کاملاً توجیهپذیر کرده است.
- تمایل به احداث واحدهای هیپلیچینگ کوچکمقیاس جهت تولید کاتد، و کارخانههای فلوتاسیون متحرک/محلی برای تولید کنسانتره ۲۲ تا ۲۶ درصد بهشدت اوج گرفته است.
- گلوگاه این معادن نرخ ماشینآلات وارداتی، سوخت و دسترسی به آب صنعتی است؛ با این حال، حاشیه سود ریالی فروش کانسنگ و کنسانتره، سرمایهگذاران را به سمت مشارکت در پروانههای بهرهبرداری و محدودههای نیمهفعال کشانده است.
جمعبندی تحلیلی
امروز مس در موقعیتی است که «کمبود کانسنگ در مبدأ» به «رکوردشکنی قیمت در مقصد» تبدیل شده است. بازار در مقیاس جهانی با کسری بنیادین ناشی از شوکهای معدنی روبروست و تا زمانی که معادن بزرگی مانند گراسبرگ به ظرفیت نامی بازنگردند و زنجیره عرضه آفریقا پایدار نشود، اصلاحهای قیمتی کوتاهمدت و با تقاضای قوی در کفها همراه خواهد بود. در بازار داخل، معادن مس و زنجیره تولید شمش/کاتد بهترین دوره پوشش تورم و خلق ارزش نقدی را تجربه میکنند، هرچند صنایع مصرفکننده نهایی زیر فشار هزینه سنگین سرمایه در گردش قرار دارند.
