به گزارش عیار معدن:
تحلیل روزانه جهانی طلا – پنج شنبه 19 شهریور ۱۴۰۵
۱. بازار جهانی از نگاه خود طلا (قیمت، نرخهای بهره و خریدهای نهادی)
- سطح قیمتی و تثبیت در قلهها: اونس جهانی طلا (XAU/USD) امروز در محدوده بیسابقه و تاریخی ۴,۳۹۵ تا ۴,۴۱۵ دلار به ازای هر اونس معامله میشود. طلا پس از رالیهای سنگین ماههای گذشته، اکنون در کانال ۴,۴۰۰ دلاری در حال کفسازی و هضم سودهای کلان است.
- نبرد بازده واقعی و تقاضای پناهگاه امن: در جبهه پولی، بازده اوراق قرضه دهساله خزانهداری آمریکا در سطوح بالای ۴.۸۰ درصد قرار دارد و موضع انقباضی فدرالرزرو مانع از جهشهای هیجانی جدید میشود. با این حال، چرا طلا نمیریزد؟ دو اهرم پرقدرت مانع از اصلاح عمیقاند: تنشهای ژئوپلیتیکی مداوم در خاورمیانه و مهمتر از آن، خرید پیوسته و پرحجم شمش توسط بانکهای مرکزی (بهویژه برای دلارزدایی و تنوعبخشی به ذخایر ارزی). این جریان تقاضای بانکهای مرکزی، یک کف مستحکم نهادی زیر پای طلا در کانالهای بالای ۴,۲۰۰–۴,۳۰۰ دلار ساخته است.
۲. بازار جهانی از نگاه معادن طلا (حاشیه سود، AISC و سهام ماینرها)
- اهرم سودآوری تاریخی: میانگین هزینه تمامشده پایدار معادن طلای جهان (AISC) در حال حاضر در محدوده ۱,۳۵۰ تا ۱,۵۵۰ دلار در هر اونس است. با اونس ۴,۴۰۰ دلاری، معادن طلا حاشیه سود ناخالص بیش از ۲,۸۰۰ دلار در هر اونس را ثبت میکنند؛ چنین جریانات نقدینگی آزادی در تاریخ صنعت معدنکاری طلا نظیر نداشته است.
- عملکرد سهام و صندوقهای معدنی (مانند ETF وناک/GDX): شاخص سهام غولهای معدنی طلا (GDX) با جهشی چشمگیر به محدوده ۹۹ تا ۱۰۰ دلار رسیده و در حال جبران عقبماندگی (Catch-up) چندساله خود نسبت به طلای فیزیکی است. غولهایی مثل نیومونت (Newmont) و باریک (Barrick) به جای هزینهکرد بیپروای سرمایهای، روی پرداخت سود نقدی سهام و بازخرید سهام تمرکز کردهاند.
- کانسنگهای کمعیار و M&A: با طلای ۴,۴۰۰ دلاری، عیار حد اقتصادی در معادن روباز جهان به زیر ۰.۴ تا ۰.۵ گرم در تن سقوط کرده است. ذخایری که تا پیش از این باطله یا غیرقابل توجیه شمرده میشدند، اکنون اهداف جذاب ادغام و تملک (M&A) و پروژههای سیانوراسیون مجدد (ریلیچینگ دمپهای قدیمی) شدهاند.
۳. بازار ایران از نگاه خود طلا (حرکت همگام دلار و اونس)
- انفجار قیمتی با موتور دوقلو: برخلاف دورههایی که رکود اونس اثر رشد دلار را خنثی میکرد، اکنون بازار ایران زیر فشار همزمان دو محرک رکوردشکن قرار دارد، دلار آزاد در کانال ۲۳۲ تا ۲۳۵ هزار تومان و انس جهانی در ۴,۴۰۰ دلار.
- رفتار نقدینگی خرد و سرمایهگذاران: طلا در اقتصاد ایران دیگر صرفاً یک کالای زینتی نیست، بلکه «سپر تورمی مطلق» است. حتی با حبابهای موجود در بازار سکه و طلاهای کماجرت، خروج سنگین نقدینگی از سپردههای بانکی و هدایت آن به صندوقهای طلای بورس کالا (طلا، کهربا، زر و…) و طلای آبشده ادامه دارد، زیرا افکار عمومی تثبیت دلار در کانالهای فعلی را پیشدرآمد سطوح بالاتر میداند.
۴. بازار ایران از نگاه معادن طلا (اکتشاف، استحصال و ارزش داراییهای زیرزمینی)
- جهش توجیهپذیری ذخایر طلای کشور:
- تا چند سال پیش معادن طلای رگهای و اپیترمال یا تیپ کارلین با عیارهای زیر ۱.۵ گرم در تن، به دلیل هزینههای سرسامآور فرآوری (سیانوراسیون و جذب کربن فعال) با تردید مواجه بودند. با طلای گرمی ۲۴ میلیون تومان، استخراج و فرآوری ذخایری با عیار حتی ۰.۶ تا ۱ گرم در تن بازدهی مالی خارقالعادهای رقم میزند.
- کانسارهای پلیمتال که طلا در آنها محصول جانبی است (مانند زونهای مس-طلا، رگههای مس اکسیدی-طلادار یا تودههای مولیبدن-مس-طلا در کمربند ارومیه-دختر و زونهای دگرگونی ایران مرکزی) از نظر اقتصادی دگرگون شدهاند؛ بهطوری که طلا عملاً تمام هزینههای عملیاتی معدنکاری مس را پوشش میدهد.
- تغییر رویکرد مالکان معادن و تمایل به شراکت:
- صاحبان محدودههای پلیمتال و رگهای که بهدلیل نبود نقدینگی توان احداث کارخانه استحصال یا برپایی مدار کربن در خمیر (CIP/CIL) را نداشتند، اکنون تمایل بالایی به واگذاری سهم یا شراکتهای بهرهبرداری پیدا کردهاند.
- گلوگاه اصلی معادن طلای ایران در حال حاضر نه قیمت محصول و نه بازار فروش (که نقدشوندهترین کالای ممکن است)، بلکه تأمین مواد شیمیایی خاص (سیانید سدیم باکیفیت)، کربن فعال مرغوب، آزمایشگاههای عیارسنجی بسیار دقیق (Fire Assay استاندارد با دستگاههای جذب اتمی مدرن) و تجهیزات فرآوری مقاوم در برابر سایش است.
جمعبندی تحلیلی
طلا هم در جهان و هم در ایران وارد یک مدار تاریخی پایدار شده است. در بعد بینالمللی، حتی در صورت نرخهای بهره بالای آمریکا، ریسکهای سیستمی و خرید نهادی کشورها اجازه سقوط به قیمت نمیدهند و ماینرهای جهانی در حال چاپ نقدینگی هستند. در ایران، پیوند انس ۴,۴۰۰ دلاری با دلار بالای ۲۳۰ هزار تومان، طلای ۱۸ عیار را به کانال ۲۴ میلیون تومان کشانده است؛ این شرایط، بیشترین انگیزه تاریخی را برای ورود به اکتشاف، ثبت محدوده و احداث پلنتهای فرآوری طلا (و ذخایر مس-طلا) در کشور ایجاد کرده است.
