به گزارش عیار معدن:
تحلیل روزانه جهانی طلا – شنبه 28 شهریور ۱۴۰۵
نبض بازار جهانی؛ نبرد اونس با سقفهای مقاومتی در سایه سیاستهای پولی
بازار جهانی طلا در پایان آخرین روز کاری هفته منتهی به ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶، در محدوده ۴ هزار و ۳۷۶ تا ۴ هزار و ۳۸۳ دلار به ازای هر اونس تثبیت شد. این سطح قیمتی پس از رکوردشکنیهای تاریخی ابتدای سال ۲۰۲۶ (که طلا سقف موقت ۵ هزار و ۶۰۸ دلار را لمس کرده بود) نشاندهنده یک دوره تثبیت فرسایشی اما بسیار مستحکم در کانالهای بالاتر از ۴ هزار دلار است.
در بخش متغیرهای کلان، شاخص دلار آمریکا (DXY) در محدوده ۱۰۰.۲ واحد و نزدیک به سقفهای چند هفتهای خود نوسان میکند. اقدام اخیر فدرال رزرو مبنی بر تعیین نرخ بهره سیاستی در بازه ۳.۷۵ تا ۴.۰۰ درصد (نرخ مؤثر فدرال فاندز در سطح ۳.۸۸ درصد) در کنار بازدهی ۴.۹۳ درصدی اوراق قرضه دهساله خزانهداری آمریکا، باد مخالفی در برابر شتاب حرکتی طلا ایجاد کرده است؛ با این حال، تنشهای ادامهدار ژئوپلیتیک، نوسانات بازار نفت (بهای برنت در محدوده ۱۰۳ دلار) و افزایش تمایل بانکهای مرکزی به جایگزینی طلا به جای اوراق دلاری، تقاضای بنیادی برای این فلز گرانبها را در بالاترین سطوح تاریخی حفظ کرده است.
اقتصاد معادن طلای جهان؛ انفجار حاشیه سود در پس مهار هزینههای فراگیر (AISC)
برای شرکتهای بزرگ معدنکاری طلا در مقیاس جهانی، فصل دوم و سوم سال ۲۰۲۶ از حیث ثبت رکورد جریان نقدینگی آزاد و سودآوری، دومین دوره طلایی تاریخ صنعت معدن محسوب میشود. در حالی که بهای فروش محصول در بازه ۴ هزار و ۳۵۰ تا ۴ هزار و ۴۰۰ دلار قرار دارد، شاخص هزینه کل پایدار تولید یا همان AISC (All-in Sustaining Costs) برای عمده غولهای معدنی جهان (نظیر نیومونت، اَگنیکو ایگل و بریک) در بازه یک هزار و ۷۶۰ تا یک هزار و ۹۵۰ دلار به ازای هر اونس کنترل شده و هزینههای نقدی مستقیم (Cash Costs) بین یک هزار و ۳۳۰ تا یک هزار و ۴۷۰ دلار نوسان دارد.
این شکاف قیمتی بیش از ۲ هزار و ۴۰۰ دلار در هر اونس، حاشیه سود عملیاتی بیسابقهای پدید آورده است. پیامد فنی این رخداد در دو حوزه نمایان شده است:
کاهش عیار حد اقتصادی: کانهزاهایی با عیار کمتر از ۰.۵ گرم در تن طلا که پیشتر غیرقابل بهرهبرداری محسوب میشدند، اکنون با حاشیه سود کاملاً اقتصادی وارد مدار فرآوری و برنامهریزی استخراج شدهاند.
جهش در بودجههای اکتشافی و توسعه متالورژیکی: تمرکز بر افزایش ریکاوری در کانسنگهای دیرگداز (Refractory Ores) از طریق روشهای اکسیداسیون تحت فشار (POX) و بیواکسیداسیون به اولویت اول شرکتهای پیشرو تبدیل شده است.
تابلوی داخلی طلا و ارز؛ تلاقی تقاضای احتیاطی با تعدیل متغیرهای سیاسی
در آغاز معاملات هفته پایانی شهریور ۱۴۰۵، بازار ارز و فلزات گرانبهای تهران رفتاری متأثر از تغییرات انتظارات سیاسی و تثبیت در کانالهای قیمتی نشان داد:
بازار ارز: اسکناس دلار در بازار آزاد که اوایل هفته گذشته در سطح ۲۳۵ هزار تومان معامله میشد، با ورود اخبار مربوط به مذاکرات منطقهای و ساماندهی منابع ارزی، با افتی ملایم به محدوده ۲۲۷ هزار و ۴۰۰ تومان رسید (با دامنه نوسان روزانه میان ۲۲۶ هزار و ۷۰۰ تا ۲۲۹ هزار تومان). این در حالی است که نرخ حواله در سامانه نیما در محدوده ۱۶۵ هزار تومان و نرخ فروش در مرکز مبادله روی ۲۲۴ هزار تومان پایدار بوده است.
فلز زرد در تهران: هر گرم طلای ۱۸ عیار در بازار امروز حول رقم ۲۳ میلیون و ۳۵۰ هزار تا ۲۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان دادوستد شد. مظنه آبشده (مثقال طلا) نیز در تراز ۱۰۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان ایستاد.
انواع مسکوکات: سکه امامی (طرح جدید) در سطح ۲۳۲ تا ۲۳۲.۵ میلیون تومان دادوستد شد. سکه بهار آزادی طرح قدیم روی ۲۲۷ میلیون تومان آرام گرفت. نیمسکه در سطح ۱۱۹ میلیون تومان، ربعسکه حدود ۶۳ میلیون تومان و سکه یکگرمی در تراز ۳۳ میلیون تومان بسته شدند. حباب قیمتی در قطعات ریزتر همچنان متورمتر است (حباب سکه گرمی بالاتر از ۱۳ درصد و در سکه امامی در محدوده ۳ تا ۴ درصد)، که نشان از ترجیح معاملهگران خرد به حفظ نقدینگی در قطعات کوچکتر طلا دارد.
تأثیر تراز کنونی بر معادن و صنایع فرآوری طلای ایران
جهش توأم ارزش اونس جهانی و نرخ ارز، بخش معدن و فرآوری طلای کشور را با دگرگونیهای ساختاری مواجه کرده است:
۱. توجیهپذیری ذخایر کمعیار و باطلههای معدنی:
با احتساب طلای گرمی بیش از ۲۳ میلیون تومان، کانسنگهای اکسیدی طلا در زونهای سنندج-سیرجان، ارومیه-دختر و بلوک لوت حتی با عیارهای ۰.۳ تا ۰.۶ گرم در تن از طریق روشهای ارزانقیمتتر نظیر هیپلیچینگ (Heap Leaching) توجیه سرمایهگذاری خیرهکنندهای یافتهاند. همچنین بازفراوری باطلههای تاریخی کارخانههای فرآوری به دلیل تغییر اساسی در نقطه سربهسر، وارد فاز توجیه فنی و اقتصادی شده است.
۲. چالش افزایش شدید هزینههای استخراج و فرآوری (OPEX & CAPEX):
در سوی دیگر معادله، تورم ارزی بهای ماشینآلات سنگین معدنی (دامپتراک، بیل هیدرولیکی، دریل واگن)، گلولههای آسیا، و به ویژه مواد شیمیایی حیاتی مانند سیانید سدیم، کربن اکتیو، سود پرک و کمکذوبها را به شدت افزایش داده است. علاوه بر این، قطعیهای مقطعی حاملهای انرژی (برق در فصول گرم و گاز در پاییز و زمستان) بهرهوری خطوط لیچینگ و کربنگیری در ستونها (CIL/CIP) را با افت راندمان متالورژیکی و افزایش هزینههای پایش محیطزیستی همراه کرده است.
۳. فشار حقوق دولتی بر حاشیه سود معدنکاران:
افزایش نرخ فروش اسمی شمش طلا توجه سیاستگذاران را به سمت بازنگری در ضرایب حقوق دولتی معادن جلب کرده است؛ چالشی که در صورت عدم تفکیک بین معادن عیارپایین/دیرگداز و معادن پرعیار رگهای، میتواند انگیزه توسعه اکتشافات تکمیلی در مناطق محروم را تهدید کند.
چشمانداز پیشرو
در بازارهای بینالمللی، تثبیت اونس طلا بالاتر از سطح ۴ هزار و ۳۰۰ دلار، کف امنی برای شاخصهای مالی شرکتهای معدنی ساخته است. در بازار داخلی نیز رفتار محتاطانه خریداران و کاهش نسبی هیجانات نرخ ارز، فرصت مناسبی برای زنجیره صنایع معدنی و متالورژی طلا فراهم آورده تا به جای تمرکز بر سوداگری بازار، به سمت اصلاح زنجیره ارزش، افزایش نرخ بازیابی در مدارهای فلوتاسیون و لیچینگ و بهرهبرداری از ذخایر طلای همراه در کانسارهای مس پورفیری حرکت کنند.