به گزارش عیار معدن:
تحلیل روزانه جهانی مس – پنج شنبه 2 مهر ۱۴۰۵
در معاملات روزهای پایانی سپتامبر ۲۰۲۶ (اوایل مهرماه ۱۴۰۵)، بازار جهانی مس یکی از درخشانترین و باثباتترین دورههای صعودی تاریخ خود را تجربه میکند. در بورس فلزات لندن (LME)، قیمت نقدی هر تن مس کاتد در محدوده کمسابقه ۱۴ هزار و ۷۵۰ تا ۱۴ هزار و ۷۹۰ دلار دادوستد میشود و حتی در برخی نمادهای معاملاتی مرز ۱۴ هزار و ۸۰۰ دلار را نیز لمس کرده است. در بازار آتی کامکس (COMEX) نیویورک نیز هر پوند مس در کانال ۶.۷۰ تا ۶.۷۵ دلار قرار دارد؛ این ارقام رشد سالانه بیش از ۴۰ درصدی این فلز استراتژیک را تأیید کرده و حاکی از استمرار رالی صعودی ناشی از ورود تقاضای سنگین نهادی و صنعتی به معاملات فلزات اساسی است.
فشردگی طرف عرضه معدنی؛ زنگ خطر کسری جهانی کنسانتره
مهمترین ستون بنیادین حامی قیمتهای فعلی، افت ملموس خوراک در بخش بالادستی معادن است. گزارشهای بینالمللی نشان میدهند تولید مس معدنی جهان با اولین افت سالانه پس از سالها مواجه شده است. کاهش عیار استخراجی و چالشهای فنی در قطبهای سنتی بهویژه شیلی، در کنار اختلالات مقطعی و مقرراتی در معادن کلیدی اندونزی و جمهوری دموکراتیک کنگو، بیش از ۶۰۰ هزار تن از برآورد تولید جهانی را کاهش داده است. این تنگنا کارمزدهای ذوب و پالایش (TC/RC) را به پایینترین سطوح تاریخی کشانده و کارخانههای ذوب را با چالش جدی تأمین کنسانتره مواجه کرده؛ امری که محرک قدرتمندی برای رشد قیمت شمش و کاتد شده است.
انقلاب هوش مصنوعی و گذار انرژی؛ موتورهای محرک تقاضای پایدار
در سوی تقاضا، تغییر پارادایم مصرف صنعتی مس، کف تقاضا را ارتقا داده است. علاوه بر تداوم تقاضای بخشهای سنتی و پروژههای توسعه خطوط انتقال برق، گسترش سرسامآور مراکز داده عظیم هوش مصنوعی و تجهیز شبکههای پردازش ابری، مصرف مس به ازای هر مگاوات ساعت ظرفیت برق را به شدت افزایش داده است. روند پرشتاب تولید خودروهای برقی و احداث مزارع انرژی خورشیدی و بادی نیز چشمانداز تقاضا را بهگونهای شکل داده که آژانس بینالمللی انرژی از احتمال کسری ۳۰ درصدی عرضه مس تا سال ۲۰۳۵ خبر میدهد؛ موضوعی که چشمانداز اصلاح عمیق قیمت را از ذهن کارشناسان دور کرده است.
رکوردشکنی قیمت کاتد در تالار فیزیکی بورس کالای ایران
انعکاس پرواز قیمتهای جهانی در کنار مؤلفههای ارزی، تالار صنعتی بورس کالای ایران را در آخرین عرضههای شهریور و آغاز مهرماه به نقطه جوش رسانده است. در آخرین معاملات عرضه کاتد شرکت ملی صنایع مس ایران، قیمت پایه این محصول با احتساب فرمولهای بر مبنای نرخ حواله و بهای جهانی، در سطح ۲ میلیون و ۳۶۳ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم عرضه شد. با این حال، رقابت نفسگیر خریداران و ثبت تقاضای ۱.۵ برابری نسبت به عرضه، قیمت پایانی کاتد مس را با جهش ۱۳.۵ درصدی به رکورد ۲ میلیون و ۶۸۲ هزار تومان برای هر کیلوگرم رساند؛ معاملهای که با ارزش بیش از ۸۰ هزار میلیارد تومان، سهم یکسومی از کل ارزش معاملات بازار فیزیکی را به خود اختصاص داد.
پرواز گواهی سپرده پیوسته و پیشتازی در جذب نقدینگی بازار سرمایه
بازار مالی بورس کالا و ابزارهای نوین معاملاتی نیز همگام با تالار فیزیکی رکوردهای جدیدی بر جای گذاشتند. گواهی سپرده پیوسته مس کاتد تحت تأثیر انتظارات تورمی و اثرات جهش LME، در آخرین روزهای معاملاتی تا کانال ۲ میلیون و ۸۶۲ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم پیشروی کرد. این نماد از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا پایان نیمه نخست سال، بازدهی فراتر از ۶۵ درصد را به ثبت رسانده است که نه تنها بازارهای سنتی طلا و ارز را پشت سر گذاشته، بلکه این فلز صنعتی را به جذابترین ابزار پوشش ریسک نقدینگی در بین اهالی بازار سرمایه تبدیل کرده است.
بهشت مالی برای معادن و چالش نقدینگی در صنایع پاییندستی
شکاف قیمتها دو تصویر کاملاً متفاوت از زنجیره مس در داخل کشور ترسیم کرده است. از یکسو، غولهای بالادستی نظیر فملی و دارندگان محدودهها و پروانههای بهرهبرداری سنگ و کنسانتره مس به اوج حاشیه سود تاریخی خود رسیدهاند؛ رخدادی که توجیه اقتصادی طرحهای تغلیظ، فلوتاسیون و پروژههای هیدرومتالورژی (تولید کاتد به روش تودهلیچینگ) را در کانسارهای کمعیار بسیار بالا برده است. در مقابل، کارخانجات سیم و کابل، مفتولسازی و تولیدکنندگان قطعات برنجی و آلیاژی در سمت پاییندست با بحران شدید تأمین سرمایه در گردش روبرو شدهاند؛ جایی که بهای هر تن کاتد ورودی به مرز ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان رسیده و انقباض تسهیلات بانکی، بقای بنگاههای کوچک و متوسط را تهدید میکند.
چشمانداز بازار و راهبردهای پیشنهادی برای فعالان معدنی
تحلیل جامع متغیرها نشان میدهد که در کوتاهمدت و میانمدت، مس دارای کف حمایتی مستحکمی در بازار جهانی و داخلی است و ریسک ریزش شدید بسیار محدود ارزیابی میشود. برای سیاستگذاران و سرمایهگذاران بخش معدن کشور، موقعیت کنونی یک بزنگاه تاریخی است؛ تخصیص منابع حاصل از فروش گرانقیمت کاتد به نوسازی ماشینآلات معدنی، سرمایهگذاری پرشتاب در حفاریهای اکتشافی عمقی و توسعه حلقههای میانی فرآوری، تنها راهبردی است که میتواند این سودآوری مقطعی ناشی از قیمت جهانی را به مزیت پایدار رقابتی و پایداری زنجیره تأمین ملی تبدیل کند.