به گزارش عیار معدن:
تحلیل روزانه جهانی مس – شنبه 4 مهر ۱۴۰۵
تابلوی معاملات و نرخهای زنده در بورسهای مرجع بینالمللی
در جریان آخرین دادوستدهای منتهی به تعطیلات پایانی هفته در بورس فلزات لندن (LME)، بهای نقدی تسویه مس (Cash Settlement) در رقم ۱۴,۷۶۵ دلار در هر تن ثبت شد و معاملات سهماهه فلز سرخ نیز در تراز ۱۴,۶۴۰ دلار در هر تن متوقف گردید. همزمان در بورس کالای نیویورک (COMEX)، قیمت هر پوند مس با افتی جزئی نسبت به سقفهای میانهفته روی ۶.۶۹ تا ۶.۷۰ دلار (معادل حدود ۱۴,۷۵۷ دلار در هر تن) بسته شد. بررسی رفتار معاملاتی نشان میدهد بازار پس از ثبت رکورد موقت ۱۴,۸۷۵ دلاری در اوایل ماه جاری، اکنون وارد فاز تثبیت در کانالهای کمسابقه بالای ۱۴ هزار دلار شده است؛ رکوردی که فاصله معناداری با میانگینهای تاریخی دهه گذشته نشان میدهد.
شوک منفی کارمزد فرآوری به صفر؛ سیگنال نایابی کنسانتره در آسیا
مهمترین رویداد تکنیکال و فاندامنتال هفتههای اخیر که کانون توجه مؤسسات تحلیل داده نظیر وود مکنزی (Wood Mackenzie) قرار گرفته، بحران تاریخی کارمزدهای ذوب و تصفیه (TC/RC) است. گزارشهای صنعتی تایید میکند کارمزد بنچمارک سالانه میان غولهای معدنی چون آنتوفاگاستا و کارخانههای ذوب چین به سطح صفر دلار در هر تن رسیده و نرخهای تکمحمولهای (Spot) حتی در ارقام منفی تثبیت شدهاند؛ پدیدهای که نشان میدهد ظرفیت ذوبسازی جهانی به شدت از خوراک کنسانتره پیشی گرفته و کارخانههای پالایش برای تداوم فعالیت ناچار به پذیرش هزینههای سرسامآور شدهاند. این فشار سنگین به معنای انتقال کامل اهرم قدرت چانهزنی از پالایشگاهها به شرکتهای استخراجکننده و مالکان کانسارهاست.
تحلیل دادههای گروه مطالعات بینالمللی مس و دیدگاه گلدمن ساکس
بر اساس تازهترین گزارشهای ارزیابیشده گروه مطالعات بینالمللی مس (ICSG)، رشد تولید معادن مس جهان به ۱.۶ درصد تنزل یافته که ناشی از اختلالات ژئوتکنیکی در معادن بزرگی نظیر گراسبرگ، کاموا کاکولا و کانسارهای آمریکای جنوبی است و عرضه جدید عمده این معادن تا سالهای ۲۰۲۸ و ۲۰۲۹ به بازار نخواهد رسید. در همین راستا، بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس (Goldman Sachs) اخیراً با اصلاح صعودی تارگتهای میانمدت خود، کف قیمت پایان سال را در سطح ۱۳,۷۳۵ دلار برآورد کرده و وود مکنزی نیز محدوده معاملاتی را بین ۱۳,۲۰۰ تا ۱۳,۸۰۰ دلار پیشبینی میکند. تحلیلگران بر این باورند که حتی در صورت آرامش تقاضای لحظهای در بنادر چین، کمبود عرضه فیزیکی مانع از اصلاح عمیق قیمت خواهد شد.
اثر دومینوی تنشهای گمرکی آمریکا و تقاضای پرشتاب دیتا سنترها
دیگر متغیر فعال در بازار، ابهامات پیرامون بازنگری در تعرفههای گمرکی واردات مس تصفیهشده به ایالات متحده تحت بند ۲۳۲ قانون تجارت است؛ جایی که طرح اولیه عوارض ۱۵ درصدی میتواند انبارداری فلزات در لندن و نیویورک را با ناترازی جدیدی مواجه سازد. از طرف دیگر، به گزارش مؤسسات پژوهشی، شتاب توسعه مراکز داده (Data Centers) و مصرف بالای هادیهای جریان الکتریسیته برای زیرساختهای رایانش ابری و هوش مصنوعی، خطوط تقاضای ساختاری جدیدی ایجاد کرده است که در ترکیب با شبکه خودروهای الکتریکی، فشار بر تأمین فلز سرخ را در یک بازه پنجساله ممتد نگه میدارد.
موقعیت استراتژیک معادن ایران در عصر کارمزدهای منفی جهانی
وضعیت فعلی بازار جهانی مس دقیقاً همان فرصتی است که بخش معدن ایران میتواند بیشترین بازدهی اقتصادی را از آن صید کند. در شرایطی که کارخانههای خارجی حاضر به خرید کنسانتره با کارمزدهای نزدیک به صفر هستند، معادن بخش دولتی و خصوصی کشور که از ساختار هزینه بومی و ریالی در حوزه انرژی و نیروی انسانی بهره میبرند، از حاشیه سود نقدی بسیار مطلوبی برخوردارند. حفظ و توسعه این فرصت نیازمند آن است که در بخش معدنکاری، مدلهای فروش کنسانتره و کاتد با نگاه به شاخصهای بهروز LME تنظیم شده و از انعقاد قراردادهای بلندمدت با تخفیفهای تحمیلی غیرضروری به واسطهها اجتناب گردد.
ضرورت جهش تکنولوژیک در ایران؛ عبور از فرسودگی و ارتقای متالورژی استخراج
در سطح صنایع معدنی داخل، مانع اصلی جهش درآمدهای صادراتی مس دیگر قیمت فروش نیست، بلکه «محدودیت ظرفیت عملیاتی» است. گزارشهای کارشناسی نشان میدهد راندمان متالورژیکی فلوتاسیون در کارخانههای تغلیظ کشور نیازمند بازنگری شیمیایی و بهکارگیری نایبهای جمعآوری مدرن برای کاهش افت مس در باطلههاست. از سویی، نبود سرمایهگذاری در فناوری بیولیچینگ برای بهرهبرداری از ذخایر کمعیار و سولفیدی پیچیده و کمبود ناوگان بارگیری با ظرفیت بالای ۱۰۰ تن، زمان استخراج در پیتهای بزرگ را طولانی کرده است؛ مسائلی که با هدایت سود انباشته حاصل از مس ۱۴ هزار دلاری به زیرساختهای ماشینآلات و حفاری عمیق، حلشدنی خواهند بود.
نتیجهگیری برای استراتژیستهای بازار سرمایه و معدن
بازار جهانی مس در میانه یک دگرگونی بنیادین در روابط میان «معدندار» و «پالایشگر» قرار دارد. برای اقتصاد ایران، این فلز تنها یک محصول خام صادراتی نیست، بلکه مطمئنترین سپر دفاعی در برابر چالشهای ارزی محسوب میشود. همگرایی دادههای ICSG و دیدگاه تحلیلگران والاستریت گویای آن است که دورنمای مس تا پایان دهه جاری میلادی بر مدار کسری ساختاری عرضه خواهد چرخید؛ بنابراین هرگونه سرمایهگذاری برای تسریع در بهرهبرداری از پروانههای اکتشافی مس و نوسازی کارخانههای تغلیظ، توجیهپذیرترین بازدهی سرمایهگذاری را در پهنه اقتصاد کشور به همراه خواهد داشت.