به گزارش عیار معدن:
تحلیل روزانه جهانی طلا – شنبه 4 مهر ۱۴۰۵
تابلوی معاملات و نرخهای زنده در بورسهای مرجع بینالمللی
در آخرین جریان دادوستدهای پایان هفته در بازارهای بینالمللی فلزات گرانبها، بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز قیمت لحظهای هر اونس تروا طلا در سطح ۴,۲۸۲.۹۸ دلار ثبت شد. همزمان، دادههای پلتفرم تحلیلی تریدینگ اکونومیکس (Trading Economics) قیمت تسویه همان روز را ۴,۲۸۸.۳۴ دلار (با نمایش بازهای ۴,۲۸۳.۶۶ دلار در برخی نماگرها) گزارش کرده است؛ این نوسان جزئی ناشی از اختلاف زمانبندی ثبت معاملات و روششناسی قیمتگذاری در پلتفرمهاست. همچنین با توجه به تعطیلی پایان هفته بازارهای جهانی در شنبه ۲۶ سپتامبر، آخرین تراز مبنایی بازار همین ارقام جمعه بوده و طلا پس از لمس رکورد تاریخی بیسابقه ۵,۶۰۸.۳۵ دلار در ژانویه ۲۰۲۶، در انتهای هفته معاملاتی اخیر با ثبت افت تقریبی ۲.۱ درصدی تحت فشار اصلاح قرار گرفته است.
اهرم دلار، افق نرخ بهره فدرال رزرو و مهار شتاب صعودی
به تحلیل رویترز، محرک اصلی ریزش ۲.۱ درصدی طلا در معاملات منتهی به پایان سپتامبر، تقویت شاخص دلار و افزایش شرطبندی معاملهگران بر سر مواضع انقباضی و چشمانداز نرخهای بهره فدرال رزرو بوده است. افزایش بازده اوراق قرضه خزانهداری آمریکا، هزینه فرصت نگهداری طلای فاقد بازده بهرهای را برای صندوقهای بزرگ سرمایهگذاری (ETFs) بالا برده و جریان نقدینگی را موقتاً به سمت داراییهای دلاری هدایت کرده است. با وجود این اصلاح هفتگی از سقفهای کانال ۴ هزار دلاری، تحلیلگران استراتژی کالایی معتقدند حضور قیمت در بالای محدوده ۴,۲۰۰ دلار گواهی بر این واقعیت است که خریداران کلان، این افتها را نه یک روند نزولی بلندمدت، بلکه فاز تجدید قوا برای تشکیل کفهای قیمتی جدید تلقی میکنند.
رفتارشناسی بانکهای مرکزی؛ دگردیسی در ترکیب ذخایر استراتژیک
پایه بنیادین و غیرقابلانکاری که قیمت طلا را در ارقام تاریخی تثبیت کرده، رفتار مستمر بانکهای مرکزی در تنوعبخشی به ذخایر ارزی است. طبق تازهترین گزارش رسمی شورای جهانی طلا (World Gold Council / Goldhub)، بانکهای مرکزی در ماه ژوئیه ۲۰۲۶ خالص خریدی معادل ۲۳ تن به ثبت رساندند که مجموع خرید خالص گزارششده آنها را از ابتدای سال تا پایان ژوئیه به حدود ۱۳۰ تن رساند (در مقایسه با ۱۶۰ تن در دوره مشابه سال گذشته). جزئیات آماری نشان میدهد که از ابتدای سال تا پایان ژوئیه، بانک مرکزی لهستان با خرید ۹۰ تن و چین با خرید ۶۰ تن، پیشتاز انباشت فلز زرد بودهاند، در حالی که در ماه ژوئیه چین ۲۰ تن و لهستان ۸ تن به ذخایر خود افزودند و کشورهایی نظیر روسیه (۶ تن فروش) و ترکیه، اردن و ازبکستان (هرکدام ۱ تن فروش) اقدام به واگذاری مقطعی طلا کردند. این تغییرات اگرچه علت تام نوسانات روزانه قیمت نیست، اما به عنوان یک تکیهگاه محکم ساختاری، کف تقاضای فیزیکی را بالا نگه داشته است.
بحران افت عیار در کانسارهای جهان و تغییر جهت به استخراج پیچیده
در لایه مهندسی و زمینشناسی معادن طلای جهان، واقعیت نگرانکنندهای موسوم به «افت پیوسته عیار اقتصادی» حاکم است. گزارشهای اکتشافی بینالمللی نشان میدهد میانگین عیار ذخایر طلای در حال بهرهبرداری در جهان از بالای ۲ تا ۳ گرم در تن طی دهههای گذشته، اکنون در بسیاری از پروژههای روباز جدید به زیر ۱ یا حتی ۰.۸ گرم در تن تنزل یافته است. این کاهش عیار، شرکتهای چندملیتی را مجبور به جابهجایی حجم عظیمی از سنگ باطله، مصرف انرژی بالاتر و بهکارگیری فناوریهای فرآوری عمیقتر مانند اتوکلاو (POX) و اکسیداسیون زیستی (Bio-oxidation) برای ذخایر سولفیدی و دیرگداز (Refractory) کرده است. این ساختار هزینهای سنگین و جهش شاخص AISC (بهای تمامشده پایدار استخراج)، اجازه ریزش شدید قیمت طلا در بازارهای جهانی را نمیدهد، زیرا با افت قیمت به زیر سطوح تعادلی، بخش عمدهای از عملیات استخراج از صرفه اقتصادی خارج میشود.
ترازنامه معادن طلای ایران در آینه نوسانات جهانی و انگیزه ریالی
قرار گرفتن طلای جهانی در کانال کمسابقه بالای ۴,۲۰۰ دلار، تحولی بنیادین در ارزشگذاری اقتصادی معادن طلای کشور ایجاد کرده است. در ایران که کانسارهای متعددی از کمربند متالوژنی ارومیه-دختر و زون سنندج-سیرجان (شامل ذخایری چون زرشوران، آقدره، موته و کانسارهای طلادار همراه با مس و اپیترمال در شرق و مرکز کشور) فعال یا در حال توسعه هستند، هرگونه افزایش ارزش دلاری فلز زرد، مستقیماً آستانه عیار حد (Cut-off Grade) را پایین میآورد. این رویداد موجب میشود ذخایر کمعیار یا زونهای باطله گذشته به ماده معدنی باصرفه تبدیل شوند؛ مشروط بر آنکه رویکرد توسعه این معادن، بهجای تکیه صِرف بر تأمین تقاضای شمش مصرفی بازار سکه، بر ارتقای پایدار تولید صنعتی شمش استاندارد با شناسنامه بینالمللی متمرکز باشد.
چالشهای فرآوری کانسنگهای دیرگداز و ضرورت نوسازی مدار سیانوراسیون در کشور
عمده چالش صنایع معدنی طلای ایران در مقطع کنونی، ماهیت متالورژیکی کانسنگها و فرسودگی خطوط بازیابی است. بخش مهمی از ذخایر طلای شناساییشده در زونهای اکسیدی تقریباً استخراج شده و معادن بزرگ کشور وارد زونهای سولفیدی، آرسنیکدار و کربندار پیچیده شدهاند که استحصال طلا از آنها با روشهای سنتی فروشویی و سیانوراسیون متداول با افت شدید راندمان متالورژیکی (Recovery Rate) همراه است. ارتقای کارخانههای فرآوری با سیستمهای پیشرفته کربن در پالپ (CIP) و رزین در خمیر (RIP)، استفاده از پیشاکسیداسیون برای خنثیسازی ترکیبات مقاوم، و کاهش ضایعات طلا در کیک باطله، اولویتهای فوری فنی هستند که بدون حل آنها، حتی قیمتهای بالای جهانی نیز نمیتواند راندمان اقتصادی واحدهای فرآوری را تضمین کند.
جمعبندی تحلیلی؛ نقشه راه سرمایهگذاران و سیاستگذاران بخش معدن
بررسی دادههای ترکیبی بازارهای مالی و واقعیتهای ژئوپلیتیک نشان میدهد که طلا وارد دورانی جدید با کفهای حمایتی بیسابقه شده است؛ دورانی که در آن رقابت حاکمیتی برای کاهش وابستگی به ارزهای فیات از یکسو، و دشواریهای استخراج ذخایر افتکرده از سوی دیگر، تقاضای طلای فیزیکی را تغذیه میکنند. برای اقتصاد معدنی ایران، این مقطع بهترین بزنگاه برای بازنگری در مشوقهای سرمایهگذاری اکتشاف عمیق، تأمین ماشینآلات ژئوفیزیک هوایی و پر کردن خلأ دانش متالورژی کانسارهای دیرگداز است. تقویت شفافیت معاملات شمش در بورس کالای ایران و تجهیز معادن فعال به فناوریهای بازیابی پیشرفته، میتواند بخش معدن طلا را به یکی از بالاترین محرکهای خلق ارزش افزوده پایدار در کشور بدل سازد.