به گزارش عیار معدن:
تحلیل روزانه جهانی مس – سه شنبه 24 شهریور ۱۴۰۵
قیمت تسویه نقدی و ۳ ماهه (LME): بهای مس در بورس فلزات لندن در محدوده ۱۴٬۲۳۰ تا ۱۴٬۲۴۰ دلار در هر تن قرار دارد. بازار پس از ثبت رکوردهای تاریخی در آگوست ۲۰۲۶ (سقف بالای ۶.۸۰ دلار در هر پوند)، طی روزهای اخیر دچار اصلاح قیمتی شده و در تابلوی معاملات نقدی و آتی در سطح حدود ۶.۳۰ تا ۶.۳۲ دلار بر پوند نوسان میکند. با وجود این افت کوتاهمدت، قیمتها نسبت به سال گذشته بیش از ۳۵ درصد بالاتر ایستادهاند.
ساختار منحنی سلف (Contango): بازار در شرایط کانتانگوی خفیف قرار دارد؛ اختلافی اندک میان قیمت نقدی و ۳ ماهه مشاهده میشود که از آرامتر شدن فشار کمبود فیزیکی فوری (Short Squeeze) در بورسهای لندن و کامکس حکایت دارد.
انباشت موجودی انبارها و مازاد کاتد: مجموع موجودی انبار بورسهای سهگانه (LME، کامکس و شانگهای) در سطوح بسیار بالایی (بیش از ۱.۱ میلیون تن) تثبیت شده که بالاترین سطح از سالهای گذشته است. جهش ظرفیت ذوب و پالایش مس در چین و رشد تولید ثانویه (قراضه)، مازاد مس تصفیهشده جهانی را افزایش داده است. واردات کاتد چین نسبت به سال قبل افت ۲۵ درصدی را تجربه کرده؛ چرا که واحدهای ذوب داخلی نیاز این کشور را تا حد زیادی پوشش میدهند.
تنگنای عمیق در بخش بالادست (کنسانتره و معدن): در تضاد آشکار با مازاد کاتد، تولید ماده معدنی و کنسانتره در تنگناست. تولید معدنی جهانی در نیمه اول سال افت داشته است:
شیلی: بزرگترین تولیدکننده جهان همچنان با چالشهای ساختاری دستوپنجه نرم میکند. تولید کودلکو (Codelco) به دلیل افت عیار و اختلالات فنی کاهشی بوده و اسکندیدا (Escondida) در ماههای اخیر نوسانات شدید تولید داشته است. همچنین شوکهای جوی و کمبود شدید اسید سولفوریک، هزینههای استخراج و لیچینگ (SX-EW) را در این کشور بالا برده است.
پرو: شرکت آنتامینا با جهش تولید موقعیت نخست خود را بازپس گرفته و پرو عملکرد باثباتتری نسبت به شیلی ثبت کرده، اما قادر به جبران کامل کسری ناشی از توقفها و حوادث معدنی نظیر گراسبرگ اندونزی و کاهش عرضه آفریقا نبوده است.
ریسک زنجیره تأمین اسید سولفوریک: اختلالات و ریسکهای ژئوپلیتیکی در منطقه خلیج فارس، بازار جهانی گوگرد و اسید سولفوریک را بهشدت تحت فشار قرار داده است. این موضوع نرخ بهرهبرداری از پروژههای هیدرومتالورژی و لیچینگ کاتد در سراسر دنیا، بهویژه در شیلی و کنگو، را با افزایش بهای تمامشده و کاهش بازدهی مواجه کرده است.
تولید، ظرفیت و چالشهای انرژی:بخش بالادست معادن پورفیری کشور (محورهای مس سرچشمه، سونگون، میدوک و فازهای جدید تفت و چهلکوره) پتانسیل ذخیرهای بسیار بالایی دارند (بهویژه با اکتشافات تکمیلی و افزایش چندبرابری ذخایر در مناطقی مثل سونگون).
با این حال، صنایع ذوب و پالایش داخل با چالشهای ساختاری ناترازی برق تابستانه و گاز زمستانه، تأمین آب صنعتی و فرسودگی برخی ناوگانهای عملیاتی روبهرو هستند که باعث شده فاصله میان ظرفیت اسمی ذوب و تولید واقعی سالانه حفظ شود.
بومیسازی زنجیره اسید و هیدرومتالورژی: برخلاف پروژههای جهانی که با بحران اسید مواجهاند، کارخانههای ذوب مس ایران به دلیل راهاندازی و توسعه واحدهای اسیدسوز و تبدیل گازهای SO2 به اسید سولفوریک، مزیت تأمین داخلی دارند؛ با این حال، انتقال، حملونقل تخصصی و بازاریابی اسید مازاد در بازارهای منطقهای به تحولات ژئوپلیتیک وابسته است.
تحولات تجاری، ارزی و مقررات بینالمللی: بازارهای صادراتی کنسانتره و کاتد ایران کماکان متمرکز بر چین، کشورهای منطقه و اوراسیا است.تغییرات اخیر در دستورالعملها و وضعیت لایسنسهای بینالمللی مرتبط با تحریمها، فضای حقوقی و مسیرهای بانکی را در وضعیت ناپایدار و در حال بازتنظیم قرار داده است. با وجود این، تقاضای بالای خریداران چینی برای کنسانتره و کاتد، جریان تقاضای ماده معدنی ایران را همواره پایدار نگه داشته است.
در بورس کالای ایران، نرخ پایه کاتد و شمش بر مبنای ترکیبی از آخرین قیمتهای LME و نرخ نیما/توافقی تنظیم میشود؛ بهعلت افزایش تقاضای صنایع کابلسازی، زیرساختهای برقی و مقاطع مسی، رقابتهای قیمتی بر سر شمش کاتد و مس مفتول همچنان حفظ شده است.
کوتاهمدت:بازار جهانی مس میان دو نیروی متضاد گرفتار است: از یک طرف فشار عرضه کاتد حاصل از ذوب در چین و افزایش سطح موجودی انبارها مانع صعودهای شتابزده میشود، و از طرف دیگر افت عیار در شیلی، تنگنای عرضه کنسانتره و بحران اسید سولفوریک مانع از افت سنگین قیمت و نزول به ارقام ماقبل ۲۰۲۵ میگردد. پیشبینی میشود قیمتها در کریدور ۱۳٬۸۰۰ تا ۱۴٬۵۰۰ دلار در تن تثبیت شوند.
میانمدت و بلندمدت: تقاضای پایدار ناشی از گذار به انرژیهای پاک، توسعه شبکههای هوشمند، زیرساختهای هوش مصنوعی (مراکز داده) و تولید خودروهای برقی، کف حمایتی مس را در سطوح بسیار بالا حفظ خواهد کرد.
فرصت برای فعالان معدنی ایران: برای معادن مس کوچک و متوسط کشور، تمرکز بر روشهای فرآوری کمآببر، بهینهسازی مدارهای فلوتاسیون مس- طلا و بهرهگیری از هیدرومتالورژی (هیپ لیچینگ برای کانسارهای اکسیدی با توجه به وفور اسید در کشور)، جذابترین نرخ بازگشت سرمایه را به همراه دارد.