به گزارش عیار معدن:
تحلیل روزانه جهانی مس – یک شنبه 29 شهریور ۱۴۰۵
بازار مس در آستانه آغاز هفته معاملاتی جدید جهان، با دو پیام متفاوت روبهرو است؛ تقویت نشانههای تقاضای چین و محدودیت توسعه معادن از قیمتها حمایت میکند، اما افزایش موجودی انبارهای بورس فلزات لندن، مانع از آن است که هر رشد قیمتی را نشانه کمبود فوری فلز بدانیم. در ایران نیز بالابودن قیمت جهانی، ظرفیت افزایش درآمد تولیدکنندگان را فراهم میکند، درحالیکه برای صنایع سیم و کابل، مفتول و قطعهسازی، به معنای افزایش هزینه تأمین مواد اولیه و نیاز بیشتر به سرمایه در گردش است. مسئله اصلی زنجیره مس، اکنون فقط جهت حرکت قیمت نیست؛ توزیع سود و فشار مالی میان معدن، ذوب و صنایع مصرفکننده اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
لندن؛ بازگشت قیمت در کنار افزایش موجودی
با توجه به تعطیلی آخر هفته بازارهای اصلی جهانی، مبنای گزارش امروز، آخرین دادههای معاملاتی جمعه ۱۸ سپتامبر است. مطابق دادههای منتشرشده در وستمتال، قیمت تسویه نقدی مس بورس فلزات لندن در این روز به ۱۴ هزار و ۵۲۹ دلار در هر تن رسید و نرخ سهماهه نیز ۱۴ هزار و ۵۱۵ دلار ثبت شد. قیمت نقدی نسبت به پنجشنبه افزایش یافت و در مقایسه با جمعه هفته پیش، حدود ۲ درصد بالاتر ایستاد.
با این حال، سمت موجودی انبارها تصویری محتاطانهتر ارائه میکند. ذخایر ثبتشده مس در انبارهای بورس لندن، از ۲۳۴ هزار و ۴۷۵ تن در ۱۱ سپتامبر به ۲۵۵ هزار و ۱۰۰ تن در ۱۸ سپتامبر رسیده است؛ افزایشی حدود ۸٫۸ درصد در یک هفته. بنابراین رشد قیمت، همزمان با افزایش فلز موجود در شبکه انبارهای این بورس رخ داده است.
این همزمانی لزوماً تناقض نیست. قیمت مس علاوه بر موجودی قابلتحویل امروز، انتظارات درباره مصرف آینده، اختلال تولید معادن و جابهجایی محمولهها میان مناطق مختلف را منعکس میکند. در آخرین داده روز جمعه، قیمت نقدی ۱۴ دلار بالاتر از نرخ سهماهه قرار داشت؛ فاصلهای محدود که بهتنهایی برای نتیجهگیری درباره کمبود شدید عرضه کافی نیست.افزایش موجودی یک بورس نیز نباید با رفع محدودیت عرضه در کل زنجیره جهانی مس یکسان تلقی شود. [۱]
چین؛ نشانه مثبت از بازار فیزیکی
یکی از مهمترین نشانههای حمایتی بازار، تقویت تقاضای وارداتی چین است. بر اساس گزارش تریدینگاکونومیکس، پریمیوم یانگشان در روز پنجشنبه به ۱۲۱ دلار در هر تن رسیده که بالاترین سطح از نوامبر ۲۰۲۲ محسوب میشود. این شاخص، هزینه اضافه پرداختی برای مس وارداتی به چین را نشان میدهد و افزایش آن میتواند نشانه جذابترشدن واردات و تقویت تقاضای فیزیکی باشد.
با این حال، افزایش یک شاخص وارداتی، به معنای رونق یکسان در تمام صنایع مصرفکننده نیست. توسعه شبکه برق، انرژیهای تجدیدپذیر و مراکز داده از پشتوانههای مصرف مس به شمار میروند، اما قدرت خرید صنایع سنتی و میزان سفارش نهایی نیز باید بررسی شود. تفاوت میان «خرید برای مصرف» و «خرید برای تکمیل موجودی»، در ارزیابی دوام موج صعودی اهمیت دارد.
تریدینگاکونومیکس همچنین مقدار شاخص قیمتی مبتنی بر قرارداد مابهالتفاوت مس را برای جمعه، ۶٫۶۴ دلار در هر پوند گزارش کرده است. این عدد به دلیل تفاوت ابزار و مبنای قیمتگذاری، نباید با قیمت نقدی بورس لندن یا قیمت رسمی تسویه یک قرارداد مشخص در بورس نیویورک یکسان گرفته شود. [۲]
معادن و ذوب؛ دو مسیر متفاوت سودآوری
در بخش معدن، قیمتهای بالاتر میتواند اقتصاد استخراج، توسعه ذخایر و سرمایهگذاری در فرآوری را جذابتر کند؛ اما واکنش عرضه معدنی سریع نیست. افت عیار، افزایش هزینه سرمایهگذاری و زمان طولانی تبدیل اکتشاف به تولید، از محدودیتهای اصلی این بخش است.
آژانس بینالمللی انرژی در تحلیل سال ۲۰۲۶ خود هشدار داده است که با اتکا به پروژههای موجود در مسیر توسعه، بازار مس ممکن است تا سال ۲۰۳۵ با شکاف عرضهای معادل ۳۰ درصد تقاضا مواجه شود. این برآورد، سناریویی مشروط به مسیر پروژهها و تقاضاست، نه اعلام کمبود قطعی امروز؛ اما اهمیت سرمایهگذاری در اکتشاف و توسعه معدن را برجسته میکند.
در مقابل، وضعیت واحدهای ذوب مستقل الزاماً با رشد قیمت فلز بهتر نمیشود. همین گزارش میگوید معیار سالانه کارمزد فرآوری کنسانتره برای سال ۲۰۲۶ در توافق مورد اشاره، به صفر دلار در هر تن رسیده است. توسعه ظرفیت ذوب، بهویژه در چین، سریعتر از افزایش عرضه کنسانتره پیش رفته و رقابت برای خوراک، درآمد کارمزدی ذوبکنندگان را تحت فشار قرار داده است.
پیام اقتصادی این وضعیت روشن است: مالکیت معدن و دسترسی پایدار به خوراک، مزیتی متفاوت از صرف داشتن ظرفیت ذوب ایجاد میکند. درآمد محصولات جانبی مانند طلا، نقره و اسید سولفوریک میتواند بخشی از فشار را جبران کند، اما میزان این اثر به ترکیب خوراک، بازیابی و شرایط فروش بستگی دارد. [۳]
ایران؛ قیمت جهانی، ارز مبنا و رقابت خریداران
در بازار داخلی، تحلیل قیمت مس بدون تفکیک سه عامل ناقص است: قیمت مرجع جهانی، نرخ ارز مبنای قیمتگذاری و شرایط عرضه و رقابت در بورس کالا. مالیات، هزینه حمل، شرایط تسویه و زمان تحویل نیز بر هزینه نهایی خرید اثر میگذارد. ازاینرو، تبدیل ساده قیمت لندن با دلار آزاد، معادل قیمت رسمی معامله کاتد در بورس کالای ایران نیست.
از منظر تحلیلی، در صورت ثبات سایر متغیرها، بالاماندن قیمت جهانی از ارزش فروش تولیدکنندگان داخلی حمایت میکند. بااینحال، رشد درآمد اسمی لزوماً به همان نسبت به افزایش سود واقعی منجر نمیشود. هزینه استخراج و فرآوری، تأمین انرژی، تعمیرات، تجهیزات و سرمایه در گردش تعیین میکند چه میزان از افزایش فروش در بنگاه باقی بماند.برای معادن کوچک و متوسط، این دوره میتواند فرصتی برای بازبینی اقتصادی ذخایر و بهبود بازیابی باشد؛ مشروط بر آنکه تصمیم توسعه بر پایه قیمتهای محافظهکارانه، ذخیره قابل اتکا و هزینه واقعی تولید گرفته شود، نه صرفاً نرخ بالای روز.
پاییندست؛ خطر رشد هزینه بدون رشد سفارش
برای تولیدکنندگان مفتول، سیم و کابل و محصولات مسی، افزایش قیمت ماده اولیه الزاماً خبر مثبت نیست. بنگاهی که با مقدار ثابتی سرمایه در گردش فعالیت میکند، با گرانشدن کاتد میتواند حجم کمتری مواد اولیه بخرد. اگر امکان تعدیل سریع قیمت فروش وجود نداشته باشد، فاصله میان پرداخت نقدی خرید و وصول مطالبات، فشار مالی را تشدید میکند.به همین دلیل، افزایش ارزش ریالی معاملات بهتنهایی نشانه رونق تولید نیست. برای تشخیص تقاضای واقعی باید حجم معامله، میزان رقابت، سفارش محصول نهایی و دوره وصول مطالبات را همزمان بررسی کرد. ممکن است ارزش فروش بالا برود، اما مقدار تولید یا حاشیه سود کاهش یابد.
ابزار تازه برای مدیریت نوسان
در حوزه ابزارهای مالی، طبق اطلاعیه بورس کالا که خبرگزاری مهر در ۲۴ شهریور منتشر کرده، آغاز معاملات اختیار معامله مس کاتد با سررسید مهرماه، برای شنبه ۲۸ شهریور تعیین شده و تاریخ سررسید آن ۲۷ مهر است.توسعه این ابزار میتواند امکان مدیریت بخشی از ریسک قیمت را فراهم کند؛ اما اعلام راهاندازی، بهخودیخود نشانه نقدشوندگی کافی یا پوشش کامل ریسک نیست. کارایی آن برای مصرفکننده صنعتی به حجم معاملات، هزینه اخذ موقعیت، مشخصات قرارداد و تناسب آن با خرید واقعی بنگاه وابسته است. همچنین، پوشش نوسان قیمت مس الزاماً تمام ریسک ارز، اختلاف قیمت خرید فیزیکی و تأمین نقدینگی را حذف نمیکند. [۴]
چشمانداز؛ حمایت بنیادی، نوسان کوتاهمدت
در کوتاهمدت، دوام تقاضای چین و مسیر موجودی انبارها دو متغیر مهم برای سنجش پایداری قیمتاند. تداوم تقویت خرید فیزیکی همراه با توقف رشد موجودی، میتواند پشتوانه صعود باشد؛ در مقابل، افزایش ذخایر و کاهش تمایل مصرفکنندگان به خرید در نرخهای بالا، احتمال اصلاح را بیشتر میکند.در ایران، جهت نرخ ارز مبنا و کیفیت تقاضای بورس کالا تعیین خواهد کرد که حرکت بازار جهانی با چه شدتی به صنایع داخلی منتقل شود. حتی افت قیمت دلاری مس نیز، در صورت افزایش نرخ ارز مؤثر، الزاماً به کاهش قیمت ریالی منجر نمیشود.
جمعبندی بازار امروز این است که مس برای صاحبان ذخیره معدنی و تولیدکنندگان دارای خوراک پایدار، فرصت درآمدی ایجاد کرده؛ اما برای ذوبکنندگان مستقل و صنایع پاییندستی، مدیریت هزینه و نقدینگی را دشوارتر ساخته است. بهرهبرداری پایدار از این فرصت، بیش از اتکا به افزایش قیمت، به توسعه اکتشاف، ارتقای بازیابی، تأمین مطمئن انرژی و انضباط مالی وابسته خواهد بود.
منابع:
[۱] [وستمتال؛ قیمت نقدی، سهماهه و موجودی مس بورس لندن، ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶]
[۲] [تریدینگاکونومیکس؛ بازار مس، بهروزرسانی ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶]
[۳] [آژانس بینالمللی انرژی؛ قیمت مس و فشارهای بخش ذوب، ۲۰۲۶]
[۴] [خبرگزاری مهر ]