تحلیل روزانه جهانی مس – شنبه 21 شهریور ۱۴۰۵
فلز سرخ بار دیگر در صدر کانون توجه بازارهای جهانی مواد معدنی و کالایی قرار گرفته است. بررسی روندهای معاملاتی نشان میدهد بهای نقدی مس در بورس فلزات لندن (LME) در کانال ۱۴ هزار و ۳۰۰ تا ۱۴ هزار و ۴۰۰ دلار به ازای هر تن تثبیت شده و پس از لمس سقفهای مقطعی بالاتر، در وضعیت کفسازی مستحکم قرار دارد. این سطوح قیمتی در مقایسه با دورههای پیشین، از جهش ساختاری تقاضا و فشار همزمان در بخش عرضه حکایت دارد؛ روندی که برای کشورهایی نظیر ایران با دارا بودن کمربندهای غنی مس، هم فرصتی کمنظیر برای ارزآوری و هم هشداری برای تسریع در تکمیل زنجیره ارزش به شمار میرود.
محرکهای بنیادین در صحنه بینالملل
موتور محرک بهای جهانی مس متکی بر دو اهرم بنیادی است: تقاضای فزاینده ناشی از گذار انرژی و زیرساختهای فناوریهای نوین در کنار تنگناهای لجستیکی و افت عیار در بخش استخراج. موجودی انبارهای بورس فلزات لندن طی هفتههای اخیر روندی کاهشی به خود گرفته و به محدوده ۲۳۴ هزار تن رسیده است که نشاندهنده جریان پیوسته خروج فلز به سمت مراکز مصرف است. از سوی دیگر، توسعه شبکههای برق تجدیدپذیر، خطوط انتقال و صنایع خودروهای الکتریکی در چین و اقتصادهای نوظهور در کنار عطش مراکز داده هوش مصنوعی به تجهیزات انتقال توان، تقاضای جهانی را تقویت کرده است. در سمت عرضه نیز کاهش عیار در معادن بزرگ آمریکای لاتین و محدودیت در تأمین کنسانتره ورودی ذوبکنندهها، رشد عرضه مس تصفیهشده جهانی را در سطحی کمتر از یک درصد محدود کرده و کسری فیزیکی بازار را تشدید ساخته است.
وضعیت معادن و صنایع مس ایران؛ فرصتها و چالشها
در بخش داخلی، صنعت مس ایران با محوریت مجتمعهای بزرگ سرچشمه، سونگون و میدوک و همچنین طرحهای جدیدی چون کارخانه تغلیظ درهزار، ظرفیت تولید کاتد خود را در محدوده ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار تن در سال حفظ کرده و برنامههای توسعهای را برای رسیدن به اهداف بلندپروازانه فراتر از ۵۰۰ هزار تن در افق پیشرو دنبال میکند. با توجه به قیمتهای کنونی جهانی، حاشیه سود صادرات کاتد و کنسانتره و همچنین ارزش معاملات در رینگ بورس کالای ایران از سطح بالایی برخوردار است و چین همچنان مقصد عمده محمولههای صادراتی مس ایران به شمار میآید.
با این حال، تحقق کامل این پتانسیل اقتصادی با چند چالش راهبردی روبهرو است. نخست، ناترازیهای فصلی انرژی (برق و گاز) در مجتمعهای معدنی و ذوب است که میتواند حجم تولید واقعی را از ظرفیت اسمی فاصله دهد. دوم، نیاز مبرم بخش معدنکاری به نوسازی ناوگان ماشینآلات سنگین، ارتقای روشهای فرآوری و استحصال مواد از کانسارهای کمعیار و باطلهها و همچنین تأمین منابع مالی برای تکمیل طرحهای تغلیظ و ذوب است.
جمعبندی و چشمانداز
چشمانداز کوتاهمدت و میانمدت مس در بازارهای جهانی به دلیل تعمیق شکاف عرضه و تقاضا، صعودی و باثبات ارزیابی میشود. برای بخش معدن و صنایع معدنی ایران، بهترین استراتژی بهرهگیری از درآمد حاصل از فروش در قیمتهای بالای جهانی برای سرمایهگذاری مجدد در زیرساختهای خودتأمین انرژی، نوسازی تجهیزات استخراج و توسعه کارخانههای فرآوری کنسانتره و لیچینگ است تا سهم کشور از بازار راهبردی فلز سرخ پایدار بماند.