به گزارش عیار معدن، در جلسه ویژه و اضطراری بررسی چالشهای تأمین و قیمت اسید سولفوریک، فعالان صنعت مس نسبت به جهش قیمت این ماده و تأثیر آن بر هزینه تولید واحدهای معدنی و مس هشدار دادند و خواستار مدیریت عرضه، اصلاح سازوکار معاملات در بورس کالا و ایجاد سازوکاری مشترک میان صنایع مس و شیمیایی شدند.
بازار اسید سولفوریک در حالی با جهش کمسابقه قیمت مواجه شده که تبعات این افزایش دیگر به رشد هزینههای تولید محدود نمانده و به گفته فعالان صنعت، بقای برخی واحدهای معدنی و تولیدی، بهویژه واحدهای کاتد لیچینگ، را با تهدید جدی مواجه کرده و حتی به تعطیلی تعدادی از واحدها انجامیده است. قیمت اسید سولفوریک طی چند هفته از حدود ۱۲ هزار تومان به بیش از ۳۳ هزار تومان رسیده و در برخی معاملات به حدود ۵۳ هزار تومان نیز نزدیک شده است؛ جهشی که با توجه به سهم بالای اسید در هزینه تولید برخی واحدهای مس، زنگ خطر را برای تداوم فعالیت این بخش به صدا درآورده است. این در حالی است که قیمت اسید سولفوریک حدود 30 الی 50 درصد قیمت تمام شده را در بر می گیرد. در همین راستا انجمن مس با برگزاری جلسه ای اضطراری به بررسی این موضوع پرداخت.
وحید اسلامیان، رئیس انجمن مس ایران، در این جلسه با اشاره به تشکیل ستاد مس تحت مدیریت مهندس جعفری، معاون معدنی وزارت صمت، اظهار کرد: چند ماهی است که ستاد مس با حضور ایمیدرو، خانه معدن، کمیسیون معدن اتاق ایران و انجمنهای مرتبط تشکیل شده و در آن چالشهای صنعت مس و موضوعات مرتبط با برنامه هفتم توسعه پیگیری میشود.
وی با اشاره به مسئله تأمین اسید سولفوریک گفت: بخش عمده اسید مورد نیاز کشور از سوی شرکت ملی صنایع مس ایران تأمین میشود و قیمت اسید نیز از دو عامل ارز و گوگرد تأثیر میگیرد. با توجه به افزایش قیمت گوگرد، قیمت اسید نیز در آخرین معاملات به حدود ۵۳ هزار تومان رسیده است.اسلامیان افزود: از حدود یک سال قبل تصمیم گرفته شد اسید سولفوریک در بورس عرضه شود. اگرچه انجمن مس تلاش کرد این اتفاق اجرایی نشود، اما در نهایت عرضه اسید در بورس کالا آغاز شد.
به گفته وی، ۷۸ درصد عرضه اسید برای بخش معدنی و ۲۲ درصد برای صنایع شیمیایی در نظر گرفته شده است و انجمن پیشنهاد کرده بود عرضه این دو گروه در روزهای جداگانه انجام شود، اما تاکنون این پیشنهاد اجرایی نشده است.رئیس انجمن مس ایران با اشاره به میزان مصرف و تولید گوگرد اظهار کرد: مصرف اسید سولفوریک در کشور حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تن در سال است، در حالی که تولید آن توسط شرکت ملی مس حدود ۷۰۰ تا ۷۵۰ هزار تن است.
وی با بیان اینکه هزینه اسید سولفوریک سهم قابلتوجهی در اقتصاد تولید مس دارد، گفت: حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد قیمت تمامشده برخی واحدهای تولید مس به هزینههای مرتبط با اسید وابسته است و افزایش قیمت این ماده میتواند بهویژه به واحدهای لیچینگ آسیب وارد کند.اسلامیان تأکید کرد: باید تلاش کنیم قیمت اسید مدیریت شود تا از افزایش عمق این مشکل جلوگیری کنیم. همچنین با پیگیریهای انجمن، میزان عرضه هفتگی اسید از ۱۵ هزار تن به ۱۸ هزار تن در هفته جاری افزایش یافته است.
جهش چهار هفتهای قیمت اسید
مسعود مطلبی نیز با اشاره به رشد شدید قیمت اسید گفت: هفته گذشته اسید را با قیمت ۳۳ هزار و ۹۰۰ تومان خریداری کردیم؛ در حالی که قیمت این محصول طی چهار هفته از حدود ۱۲ هزار تومان به ۳۳ هزار و ۹۰۰ تومان رسیده و احتمالاً این هفته باید حدود ۳۵ هزار تومان برای آن پرداخت کنیم.
وی افزود: انجمن باید برای تعیین سقف قیمت در بورس پیگیری جدی داشته باشد و وزارت صمت نیز باید آمار دقیق میزان مصرف صنایع مختلف را ارائه کند.مطلبی ادامه داد: حدود ۵۰ درصد هزینههای تولید در بخش معدن مربوط به مواد معدنی است و اسید سولفوریک ۳۰ تا ۴۰ درصد این هزینه را تشکیل میدهد؛ بنابراین افزایش قیمت اسید مستقیماً بر هزینه تولید اثر میگذارد.
رقابت اسید باید مدیریت شود
کورش شعبانی، عضو هیاتمدیره انجمن مس ایران، نیز با تأکید بر ضرورت رسیدن به نقطه مشترک درباره قیمت اسید گفت: اگر بتوانیم در بحث قیمتها به یک نقطه مشترک برسیم و رقابت برای خرید اسید را کاهش دهیم، اقدام مهمی از سوی انجمن انجام دادهایم.وی درباره تولید اسید بر پایه گوگرد نیز اظهار کرد: ظرفیت تولید اسید پایه گوگرد محدود است و این محصول برای مصارف خاص خریداری میشود؛ بنابراین نمیتوان انتظار داشت در کوتاهمدت ظرفیت این واحدها به شکل قابلتوجهی افزایش یابد.
شعبانی افزود: با انجمن روی در زمینه قیمت پایه جلساتی داشتهایم. در ستاد مس نیز تلاش زیادی صورت گرفت تا عرضه اسید برای گروههای مصرفکننده در روزهای جداگانه انجام شود، اما این پیشنهاد در عمل اجرایی نشده و تنها توانستهایم میزان عرضه هفتگی را افزایش دهیم.وی پیشنهاد کرد: کمیته یا کارگروه ویژه اسید با حضور مصرفکنندگان تشکیل شود تا مسئله تأمین و قیمت این ماده به صورت تخصصی پیگیری شود.
افزایش ۱۶ برابری قیمت اسید
حسین قنواتی نیز با اشاره به شکاف میان رشد قیمت اسید و محصول نهایی گفت: از تیرماه گذشته قیمت اسید سولفوریک حدود ۱۶ برابر شده، در حالی که قیمت کاتد نسبت به سال گذشته حدود ۳.۴ برابر افزایش یافته است.وی تأکید کرد: قیمتگذاری باید تابع یک قانون مشخص باشد. هر آنچه در اختیار دولت قرار دارد و قیمتگذاری میشود، در نهایت میتواند به فشار بر تولیدکننده منجر شود؛ بنابراین موضوع اسید باید به شکل دقیق بررسی شود.
قنواتی افزود: اگر نتوانیم سهمیه خود را در بورس خریداری کنیم، چه باید کرد؟ وزارت صمت باید مشخص کند بر اساس چه دستورالعملی اجازه داده شده قیمت اسید تا این اندازه افزایش پیدا کند و لازم است این موضوع از سوی وزارتخانه مورد رسیدگی قرار گیرد.
هزینه اسید به نوع کانسنگ وابسته است
همت خانی نیز با اشاره به تفاوت میزان مصرف اسید در معادن گفت: میزان مصرف اسید به نوع کانسنگ معدن بستگی دارد و این موضوع میتواند تأثیر مستقیمی بر هزینه تمامشده تولید داشته باشد.دیانتیزاده نیز اظهار کرد: تناسبی میان مازاد تقاضا و رقابتی که در بازار شکل میگیرد وجود ندارد و در حال حاضر تقاضا در حال مدیریت است.سنگانیان با اشاره به قیمت حدود ۳۴ هزار تومانی اسید گفت: در شرایط فعلی حدود ۴۰ درصد هزینه تولید مربوط به مصرف اسید است و وضعیت بازار به گونهای شده که اسید سولفوریک قابلیت سوداگری پیدا کرده است.
پیشنهاد تولیدکنندگان اسید برای اصلاح عرضه
باقرزاده، از تولیدکنندگان اسید سولفوریک، با اشاره به سابقه حضور شرکت ملی مس در بازار این محصول اظهار کرد: از حدود پنج سال گذشته، با عرضه اسید از سوی مس سرچشمه، برخی واحدهای تولیدکننده اسید از بازار خارج شدند.وی افزود: اکنون باید پرسید اگر مس سرچشمه اسید نداشت یا آن را عرضه نمیکرد، چه اتفاقی برای بازار میافتاد؟ پیشنهاد ما این است که ابتدا شرکت ملی مس میزان عرضه خود در بورس را افزایش دهد و از سوی دیگر، تولیدکنندگان کاتد از هر سه عرضه، یک خرید خود را از عرضه اسید پایه گوگرد انجام دهند تا همزمان از تولیدکنندگان این بخش نیز حمایت شود.
صنایع شیمیایی و مس به نقطه مشترک برسند
نوریان نیز با رد این دیدگاه که راهحل بحران اسید، صرفاً شرکت نکردن در رقابت بورس است، گفت: مشکل اسید با عدم شرکت در رقابت حل نمیشود؛ زیرا تا زمانی که خرید برای رقیب صرفه اقتصادی داشته باشد، خرید خود را انجام خواهد داد. ضمن اینکه میزان تابآوری صنایع شیمیایی با صنعت مس متفاوت است.
وی پیشنهاد کرد: باید با مصرف کنندگان اصلی صنایع شیمیایی جلسهای برگزار شود تا دو طرف به یک نقطه مشترک درباره نحوه عرضه و قیمتگذاری برسند.رهنما نیز اتحاد میان انجمن مس و انجمنهای صنایع شیمیایی را یکی از راههای کاهش رقابت در بازار دانست و گفت: باید میان دو طرف اتحاد ایجاد شود تا بتوان مشکلات را به صورت مرحلهبهمرحله حل کرد.
در مجموع، حاضران در این جلسه که 16 نفر بودند، بر سه محور اصلی تأکید کردند: افزایش و مدیریت عرضه اسید سولفوریک، اصلاح سازوکار رقابت و قیمتگذاری در بورس کالا و ایجاد یک کارگروه مشترک میان مصرفکنندگان و تولیدکنندگان اسید. جهش قیمت این ماده از حدود ۱۲ هزار تومان به بیش از ۳۳ هزار تومان در چند هفته، نگرانی فعالان صنعت مس را نسبت به افزایش هزینه تولید و فشار بیشتر بر واحدهای لیچینگ افزایش داده است.